Het tweede element in het periodiek systeem en het lichtste edelgas.
Helium uitgelegd
Wat is helium?
Helium is een licht, kleurloos, reukloos en niet-brandbaar edelgas. Het bijzondere samenspel van lage dichtheid, chemische inertie en een extreem laag kookpunt maakt het waardevol in zorg, wetenschap en industrie.
Het element
Helium in het kort.
Helium heeft het chemische symbool He en atoomnummer 2. Een heliumatoom bestaat uit twee protonen en doorgaans twee neutronen, omgeven door twee elektronen. De gevulde buitenste elektronenschil maakt helium zeer weinig reactief. Daarom behoort het tot de edelgassen.
Bij normale temperatuur en druk is helium een gas. Het is veel lichter dan lucht en stijgt daarom op. Helium verbrandt niet en ondersteunt zelf geen verbranding. Het gas is niet hetzelfde als waterstof: waterstof is eveneens licht, maar wel brandbaar.
Daardoor is vloeibaar helium geschikt voor koeling tot extreem lage temperaturen.
Helium reageert onder normale omstandigheden nauwelijks met andere stoffen.
Dat verklaart waarom een goed gevulde heliumballon kan stijgen.
Herkomst en productie
Waar komt helium vandaan?
Helium op aarde ontstaat vooral door radioactief verval van elementen in gesteente. Het gevormde gas kan door gesteentelagen migreren en zich ophopen in ondergrondse reservoirs. Omdat helium klein en licht is, ontsnapt een deel uiteindelijk uit de atmosfeer naar de ruimte.
Commerciële heliumproductie begint bij een gasstroom waarin voldoende helium aanwezig is. Het helium wordt afgescheiden en verder gezuiverd. Voor cryogene toepassingen kan het vervolgens vloeibaar worden gemaakt; voor andere toepassingen wordt het onder druk in cilinders of cilinderpakketten geleverd.
Bekijk de wereldkaart met bronnen en projectenVorming
Helium ontstaat langzaam in gesteente.
Winning
Heliumhoudend gas wordt naar de oppervlakte gebracht.
Zuivering
Andere bestanddelen worden verwijderd volgens de gewenste productspecificatie.
Distributie
Levering volgt gasvormig of vloeibaar, passend bij toepassing en volume.
Waar wordt helium voor gebruikt?
Van MRI tot lekdetectie.
Niet één eigenschap, maar de combinatie van lage temperatuur, lage dichtheid en geringe reactiviteit bepaalt waar helium wordt toegepast.
MRI en magneten
Vloeibaar helium kan supergeleidende magneten op zeer lage temperatuur houden.
Laboratoriumanalyse
Helium wordt onder meer gebruikt als draaggas in gaschromatografie en GC-MS.
Lekdetectie
De kleine atomen en nauwkeurige detecteerbaarheid maken helium geschikt als tracergas.
Industrie en procesgas
Helium kan dienen als inert proces-, spoel- of drukgas wanneer de specificatie dat vraagt.
Lassen
Helium wordt gebruikt als beschermgas of als component van gespecialiseerde lasgasmengsels.
Duikmengsels
Helium kan onderdeel zijn van professioneel samengestelde Heliox- en Trimix-mengsels.
Ballonnen
Door de lagere dichtheid dan lucht kan helium ballonnen laten zweven.
Wetenschap en cryogenie
Onderzoekers gebruiken helium in proefopstellingen, vacuümtechniek en koelsystemen.
Kwaliteit en specificatie
Helium 4.6, 5.0 en 6.0.
De kwaliteitscode beschrijft de minimale totale zuiverheid: 4.6 staat voor 99,996%, 5.0 voor 99,999% en 6.0 voor 99,9999% helium. Welke kwaliteit nodig is, hangt af van de apparatuur, meetmethode en toegestane afzonderlijke onzuiverheden.
Ballonhelium is een toepassingskwaliteit en kent niet automatisch een universele 4.6-, 5.0- of 6.0-classificatie. Vraag bij een technische toepassing daarom altijd de volledige productspecificatie op.
Veelgestelde vragen
Meer over helium.
Wat is helium?
Helium is een kleurloos, reukloos en niet-brandbaar edelgas met atoomnummer 2. Het is na waterstof het lichtste element.
Waar wordt helium voor gebruikt?
Onder meer voor cryogene koeling, MRI en magneten, laboratoriumanalyse, lekdetectie, industriële processen, las- en duikmengsels en ballonvulling.
Hoe wordt helium geproduceerd?
Helium wordt uit heliumhoudende gasstromen afgescheiden, gezuiverd en daarna gasvormig of vloeibaar gedistribueerd.
Welke zuiverheid heb ik nodig?
Dat bepaalt de toepassing. Veelgevraagde kwaliteiten zijn 4.6, 5.0 en 6.0. Volg altijd de specificatie van uw apparatuur of proces.